İşitme engellilerle ilgili ilk faaliyetler, Osmanlı İmparatorluğu’nun son yıllarında yapılmıştır. İlk işitme engelliler okulu, Osmanlı döneminde kurulmuştur. Ancak bu okul finansal yokluk nedeniyle kapanmıştır.

Cumhuriyet döneminde işitme engellilerle ilgili yeni politikalar yürürlüğe girmiştir. Türk Milli Eğitim Bakanlığı, işitme engelliler de dâhil olmak üzere, engellilere eğitim sağlama sorumluluğunu üstüne almıştır. Ancak kısa bir süre içerisinde işitme engellilere sağlanan eğitimin yeterli olmaktan uzak olduğu anlaşılmıştır. İşitme engelliler için açılan okulların sayısı, talebin altında kalmıştır. Dahası işitme engelliler için ideal eğitimin, duyan çocuklarla birlikte normal okullara gitmeleri olarak varsayılmıştır.

Bu koşullar altında Türkiye İşitme Engelliler Milli Federasyonu, işitme engelli insanların sosyal, ekonomik ve politik yaşamın her alanında yaşam standardını yükseltmek, duyan ve işitme engelli insanlar arasında eşitliği, adaleti teşvik etmek, işitme engellilerin bağımsızlığını sağlamak ve Türkiye’de yaşayan işitme engellilere karşı ayrımcılıkla savaşmak için 1960 yılında kurulmuştur. Dünya İşitme Engelliler Federasyonunun 1951 yılında kurulduğu göz önüne alınırsa, Türkiye İşitme Engelliler Milli Federasyonunun, dünyadaki işitme engellilerin sorunlarına yönelmeyi amaçlayan ilk organizasyonlardan birisi olduğu güçlü bir şekilde iddia edilebilir. 1964 yılında Türkiye İşitme Engelliler Milli Federasyonu, “kamuya yararlı” kurum statüsüne kavuşmuştur. Bu statüye sahip olmasıyla, Türkiye İşitme Engelliler Milli Federasyonu, Türkiye’de işitme engellilikle ilgili en önemli organizasyon haline gelmiştir.

Türkiye İşitme Engelliler Milli Federasyonu, işitme engellilerle ilgili dünyadaki en yüksek yetkili kurum olan Dünya İşitme Engelliler Federasyonu’nun resmi üyesidir. Birleşmiş Milletler çatısı altında Dünya İşitme Engelliler Federasyonu, UNESCO, ECOSOC, ILO, ve WHO organizasyonlarıyla işbirliği yapmaktadır. Dünya İşitme Engelliler Federasyonu’nun halen 128 üyesi bulunmaktadır. Her dört yılda bir Dünya İşitme Engelliler Federasyonu, dünyanın farklı bir bölgesinde kongre düzenlemektedir. Kongrelerin amacı, ulusal işitme engelli federasyonları ve diğer ilgili kurumlar arasında işbirliğini ve dayanışmayı güçlendirmek, böylelikle dünya genelinde işitme engellilerin sorunlarını çözmektir. Kuruluşundan itibaren Türkiye İşitme Engelliler Milli Federasyonu, Dünya İşitme Engelliler Federasyonuyla, işitme engelliliğin her alanında yakın işbirliği içerisindedir. Bu bağlamda, Türkiye İşitme Engelliler Milli Federasyonu’nun Dünya Kongreleri’ne katılımı da bir istisna değildir.

21. yüzyılında başında, Türkiye İşitme Engelliler Milli Federasyonu, çalışmalarını yoğunlaştırmıştır. Bu faaliyetlerin en önde geleni ve önemlisi, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından 2005 yılında kabul edilen 5378 sayılı Özürlüler Kanunu olmuştur. Türkiye İşitme Engelliler Milli Federasyonu, bu kanunun oluşumunda ve kabul edilmesinde önemli bir rol oynamıştır. Bu kanunla birlikte, uzun zamandan beri işitme engelliler tarafından kullanılan Türk İşaret Dili, resmi bir dil olarak tanınmıştır. Ancak hepsi bu değildir. Türkiye İşitme Engelliler Milli Federasyonu’nun çabalarıyla, aynı yasada Türkiye Büyük Millet Meclisi, Türkiye’deki her şehirde bir işaret dili tercümanı istihdam etmeyi de kabul etmiştir.

Bundan sonraki adım Avrupa Birliği tarafından fon sağlanan Sağlık Projesi’nin hayata geçirilmesi olmuştur. Federasyon, işitme engellilerin pek çok gereksinimin henüz gündeme alınmadığının farkındadır. Dolayısıyla Sağlık Projesiyle Federasyonun önde gelenleri işitme engellilerle ilgili henüz değinilmemiş bir alana odaklanmayı amaçlamışlardır. Sağlık Projesi çatısı altında seminerler düzenlenmiştir. Cinsel sağlık bilgilerini Türk İşaret Dili’nde aktaran bir DVD film hazırlanmış ve seminerlerde katılımcılara dağıtılmıştır.

Balkan Anketi Projesi, bir diğer önemli bir projedir. Bu proje, dört Balkan ülkesinin işitme engelli federasyonunun katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Projenin amacı, Balkanlarda yaşayan işitme engellilerin yaşam standardını anlamaktı. Türkiye’de yaşayan işitme engellileri temsil eden en yüksek kurum olarak Türkiye’de üç milyonun üzerinde işitme engellinin yaşadığına inanmaktayız. Bu projeyle, Türkiye’de yaşayan işitme engellilerle ilgili çok daha güvenilir ve geçerli veriler toplayabildik. Politikalarımızı, bu projenin aydınlattığı işitme engellilerin gereksinimleri doğrultusunda yönlendireceğimizi söylemeye gerek yok.

Son olarak, Türkiye İşitme Engelliler Milli Federasyonu, Türkiye’nin farklı bölgelerinde Türk İşaret Dili ve Türk İşaret Dili Öğretmeni yetiştirme kursları düzenlemektedir. Federasyon, Türk İşaret Dili Kursları düzenlemeye yetkili tek kurumdur. Aralık 2002’den beri bu faaliyetini sürdürmektedir. Bu kurslar sayesinde, işaret dili yoluyla iletişim kurabilen insanların sayısında ciddi bir artış olmuştur. Haliyle bu, duyan ve işitme engelli insanların daha iyi iletişim kurmalarının yolunu açmış ve işitme engellilerin toplumla daha iyi bütünleşmeleriyle sonuçlanmıştır.

Bununla birlikte, bu gelişmelerin sadece bir başlangıç olduğuna inanıyoruz. İşitme engellilerin tüm dünyada, belirgin olarak da Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde, mümkün olan en kısa zamanda değerlendirilmeye alınmayı bekleyen çok önemli ve acil sorunları bulunmaktadır. Kuruluşundan beri, işitme engellilerle ilgili böylesi önemli çalışmalara imza atan Federasyonun, ilgili bakanlıklardan ve diğer devlet kurumlarından yeterli destek görmemesine rağmen, en iyiyi gerçekleştirmek için çırpındığına inanıyoruz. Gelecek için bize yol gösteren ve yolumuzu aydınlatan bu inancımızdır.